Gratis verzending vanaf 65 € aankoop
Gratis verzending vanaf 65 € aankoop
Ontdek waarom blootstelling aan de zon het verlies van collageen versnelt en welke maatregelen u kunt nemen om uw huid beter te beschermen.
Elke zomer profiteren we van de zon om te ontspannen, op reis te gaan of meer tijd buiten door te brengen. Toch is dit seizoen ook de periode waarin onze huid het meest wordt blootgesteld aan schadelijke invloeden die huidveroudering veroorzaken.
Hoewel een bruine teint vaak de indruk wekt dat de huid stralender is, zijn de onzichtbare effecten van de zon heel anders. Ultraviolette straling (UV), hitte, uitdroging en oxidatieve stress versnellen de afbraak van collageen, een eiwit dat essentieel is voor de stevigheid, soepelheid en elasticiteit van de huid.
Het resultaat: na de vakantie merken veel mensen dat hun huid droger is, hun teint minder egaal, dat de elasticiteit is afgenomen of dat fijne rimpeltjes duidelijker zichtbaar zijn.
Waarom is collageen in de zomer bijzonder kwetsbaar? Welke mechanismen spelen hierbij een rol? En vooral: hoe kunt u uw huid op lange termijn beschermen?
Ontdek in deze uitgebreide gids waarom de zomer het verlies van collageen versnelt, welke biologische mechanismen hierbij een rol spelen en wat de beste manieren zijn om uw huid gedurende het hele zomerseizoen te beschermen.
Wat u in dit artikel te weten komt
De zomer is de periode van het jaar waarin de huid het meest wordt blootgesteld aan schadelijke invloeden van buitenaf. De dagen zijn langer, de zonnestraling is intenser en er worden steeds meer activiteiten in de buitenlucht ondernomen. Het gevolg: er wordt meer een beroep gedaan op het collageen.
Ultraviolette straling (UV), hitte, uitdroging, zeezout, chloor uit zwembaden en wind zorgen voor een omgeving die bijzonder ongunstig is voor de huid.
In tegenstelling tot de natuurlijke veroudering, die zich in de loop der jaren geleidelijk voltrekt, hebben deze seizoensgebonden invloeden slechts gedurende enkele weken een intensere werking.
Onder invloed van UVA-straling ontstaan er vrije radicalen in de diepe huidlagen. Deze bevorderen oxidatieve stress en activeren enzymen die de collageenvezels geleidelijk afbreken.
Tegelijkertijd worden de fibroblasten, de cellen die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van collageen, minder actief. De huid breekt dan meer collageen af dan ze aanmaakt.
Deze onbalans is een van de belangrijkste mechanismen van fotoveroudering en leidt tot een geleidelijk verlies aan stevigheid, elasticiteit en huiddichtheid.
Als we het hebben over de effecten van de zon op de huid, denken we vaak aan zonnebrand. Toch is zonnebrand slechts een deel van de schade die door ultraviolette straling wordt veroorzaakt.
De belangrijkste oorzaak van collageenverlies zijn de UVA-stralen.
In tegenstelling tot UVB-straling, die vooral aan het huidoppervlak werkt en zonnebrand veroorzaakt, dringt UVA-straling veel dieper door, tot in de dermis. Juist in deze laag bevinden zich de fibroblasten, de cellen die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van collageen en elastine.
Met andere woorden: UVA-straling dringt rechtstreeks door tot de structuren die ervoor zorgen dat de huid haar stevigheid en elasticiteit behoudt.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn UVA-stralen niet alleen voorbehouden aan dagen met extreme hitte.
Ze vertegenwoordigen bijna 95 % van de UV-straling die het aardoppervlak bereikt en blijven aanwezig:
In de zomer is de intensiteit van de straling van nature hoger en duren de blootstellingsperiodes vaak veel langer, waardoor de cumulatieve schade toeneemt.
De effecten van UVA-straling zijn onzichtbaar. In tegenstelling tot een zonnebrand, die snel zichtbaar wordt, ontstaat schade door UVA-straling geleidelijk. Wanneer deze straling in de dermis doordringt, treden er verschillende biologische processen in werking.
UVA-straling bevordert de vorming van vrije radicalen, onstabiele moleculen die van nature door het lichaam worden aangemaakt, maar waarvan de hoeveelheid onder invloed van UV-straling sterk toeneemt. Wanneer er te veel van zijn, veroorzaken ze oxidatieve stress, een verschijnsel dat de normale werking van de huidcellen verstoort.
Als reactie op deze oxidatieve stress activeert de huid bepaalde enzymen die van nature in de dermis aanwezig zijn: de matrixmetalloproteïnasen (MMP’s). Deze enzymen spelen een rol bij de weefselvernieuwing. Maar wanneer ze door UVA-straling overmatig worden geactiveerd, breken ze de collageenvezels veel sneller af dan zou moeten. Geleidelijk aan raakt het ondersteunende netwerk van de huid verstoord.
Tegelijkertijd verstoren UVA-stralen ook de activiteit van de fibroblasten. Door herhaalde schadelijke invloeden gaan deze cellen minder goed functioneren en produceren ze minder nieuwe collageenvezels. De huid komt daardoor in een ongunstige situatie terecht:
Door herhaaldelijke blootstelling draagt deze onbalans bij aan vroegtijdige huidveroudering.
Fotoveroudering is de term voor vroegtijdige huidveroudering die wordt veroorzaakt door herhaalde blootstelling aan ultraviolette straling. In tegenstelling tot natuurlijke veroudering houdt dit fenomeen rechtstreeks verband met schadelijke invloeden van buitenaf, met name die van de zon.
Het kan sneller optreden bij mensen die:
Tijdens de vakantie zorgt een bruine teint er vaak voor dat je er gezond uitziet. De teint ziet er egaler uit, bepaalde oneffenheden lijken minder opvallend en de huid straalt tijdelijk meer.
Toch blijven de mechanismen die collageen afbreken onder dit uiterlijk hun werk doen. Meestal worden de eerste tekenen pas enkele weken later duidelijker:
Deze veranderingen zijn vaak het gevolg van de opeenstapeling van de belasting die het dier gedurende de hele zomer heeft ondergaan.
De zon is niet de enige oorzaak van huidveroudering in de zomer. In werkelijkheid werken verschillende factoren tegelijkertijd in en versterken ze elkaars effecten. Het is deze dagelijkse opeenstapeling die verklaart waarom de huid aan het einde van de zomer vaak droger, minder stevig en minder veerkrachtig lijkt.
Door deze schadelijke invloeden te begrijpen, kun je de juiste maatregelen nemen om je collageenvoorraad op lange termijn in stand te houden.
Ultraviolette straling blijft de belangrijkste omgevingsfactor die verantwoordelijk is voor fotoveroudering. UVA-straling stimuleert de productie van vrije radicalen en activeert MMP’s, enzymen die collageenvezels geleidelijk kunnen afbreken. De schade is in het begin vaak onzichtbaar, maar stapelt zich op naarmate men vaker wordt blootgesteld.
Hoge temperaturen zorgen ervoor dat je meer gaat zweten en meer vocht verliest. Een uitgedroogde huid ziet er als volgt uit:
Als zout langdurig op de huid blijft zitten, kan dit leiden tot uitdroging. Door na elke duik een douche met zoet water te nemen, blijft de huid comfortabel aanvoelen.
Chloor kan de hydrolipidenlaag aantasten die de huid van nature beschermt. Herhaaldelijk zwemmen kan leiden tot:
De wind zorgt ervoor dat het water aan het huidoppervlak sneller verdampt. In combinatie met de zon en de warmte versterkt dit het uitdrogingsproces.
Zonne-straling, maar ook vervuiling, slaapgebrek, roken of onevenwichtige voeding bevorderen de vorming van vrije radicalen. Wanneer de antioxidanten in het lichaam het niet meer aankunnen, worden de huidcellen kwetsbaarder en versnelt de huidveroudering.
Een bruine teint wekt de indruk dat de huid er gezonder uitziet, terwijl de hierboven beschreven afbraakprocessen gedurende de gehele blootstellingsperiode diep in de huid blijven plaatsvinden. Juist dit verschil tussen het onmiddellijke uiterlijk en de werkelijke invloed op het collageen verklaart waarom de balans meestal pas na de zomervakantie wordt opgemaakt, als de bruine teint is vervaagd.
Het goede nieuws: dit fenomeen is niet onvermijdelijk. Een paar eenvoudige gewoontes, die je de hele zomer door toepast, volstaan om deze schade aanzienlijk te beperken.
Het is onmogelijk om zomerse schade volledig te voorkomen, maar het is wel degelijk mogelijk om de gevolgen ervan voor het collageengehalte van de huid te beperken. Hieronder volgen enkele gewoontes die echt het verschil maken.
Zonnebescherming met breedspectrumbescherming (UVA/UVB) en een SPF van 30 tot 50 blijft de meest effectieve manier om de afbraak van collageen te vertragen. Deze moet elke ochtend worden aangebracht, zelfs bij bewolkt weer, en bij langdurige blootstelling om de twee uur opnieuw worden aangebracht.
Een goed gehydrateerde huid is beter bestand tegen schadelijke invloeden van buitenaf. Een crème met hyaluronzuur of glycerine helpt het vochtverlies door hitte en wind te beperken.
Zout en het chloor verzwakken de hydrolipidenlaag die de huid op natuurlijke wijze beschermt. Een douche met helder water na elke zwembeurt, gevolgd door een hydraterende crème, helpt om deze dagelijkse aantasting te beperken.
Rode vruchten, citrusvruchten, kleurrijke groenten, groene thee: deze voedingsmiddelen helpen het lichaam om de vrije radicalen te neutraliseren die door de inwerking van UV-straling in overmaat worden aangemaakt, en ondersteunen de natuurlijke afweer van de huid.
De huid herstelt zich vooral ’s nachts. Een goede nachtrust stimuleert de activiteit van de fibroblasten en daarmee de natuurlijke aanmaak van collageen.
Collageen en vitamine C spelen hier een complementaire rol. Dat lichten we in het volgende hoofdstuk nader toe.
Van alle voedingsstoffen die essentieel zijn voor het behoud van het collageen, neemt vitamine C een bijzondere plaats in.
Vanuit biochemisch oogpunt speelt vitamine C een directe rol bij de aanmaak van collageen: het is nodig voor de hydroxylatie van proline, een cruciale stap die de drievoudige helixstructuur van het eiwit stabiliseert. Zonder voldoende inname wordt deze synthese vertraagd.
Op basis hiervan erkent de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) dat vitamine C bijdraagt aan de normale vorming van collageen, waardoor de normale werking van de huid, het kraakbeen, de botten, het tandvlees, de tanden en de bloedvaten wordt gewaarborgd.
Een onderzoek uitgevoerd door de Universiteit van Otago (Nieuw-Zeeland), dat eind oktober 2025 werd gepubliceerd, richtte zich op het effect van een verhoogde inname van vitamine C via de voeding bij gezonde volwassenen in Nieuw-Zeeland en Duitsland. Bij de deelnemers die hun vitamine C-inname met ongeveer 250 mg per dag hadden verhoogd, steeg het vitamine C-gehalte in de huid parallel aan het gehalte in het bloed.
De onderzoekers constateerden bij dezezelfde deelnemers een toename van de huiddikte, een indicator die verband houdt met een intensievere collageenproductie, evenals een snellere vernieuwing van de cellen in de opperhuid. Opmerkelijk is dat vitamine C uit de voeding via de bloedsomloop effectief alle huidlagen bereikt, terwijl vitamine C bij plaatselijke toepassing moeilijker door de huidbarrière dringt.
Bron: Pullar J.M. e.a. Verbetering van het vitamine C-gehalte in de menselijke huid en de huidfunctie na inname van kiwi’s via de voeding. Journal of Investigative Dermatology. 2025.
→ Bekijk het onderzoek: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022202X25021371
Goed om te weten
Vitamine C draagt bij aan de normale vorming van collageen, waardoor de huid normaal kan functioneren. Sommige voedingssupplementen combineren collageenpeptiden en vitamine C om deze twee ingrediënten in één formule samen te brengen, als aanvulling op een gevarieerde en evenwichtige voeding.
Wat uit de wetenschappelijke onderzoeken blijkt
De mechanismen die in dit artikel worden beschreven, zijn tegenwoordig goed gedocumenteerd in de wetenschappelijke literatuur. Verschillende overzichtsartikelen gepubliceerd in tijdschriften van internationaal referentie bevestigen de rol van UV-straling bij de fotoveroudering en de afbraak van het collageen.
UV-straling activeert de enzymen die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van collageen.
Uit een artikel dat is gepubliceerd in het International Journal of Molecular Sciences blijkt dat UV-straling de expressie verhoogt van matrixmetalloproteïnasen (MMP’s), enzymen die collageen en andere eiwitten afbreken die essentieel zijn voor de structuur en het behoud van de huid.
Pittayapruek P. e.a. De rol van matrixmetalloproteïnasen bij fotoveroudering en fotocarcinogenese. International Journal of Molecular Sciences. 2016.
→ Bekijk het onderzoek: https://www.mdpi.com/1422-0067/17/6/868
UVA-straling bevordert oxidatieve stress en verstoort de werking van fibroblasten
In een in 2021 gepubliceerd wetenschappelijk tijdschrift wordt uitgelegd dat UVA-straling de vorming van vrije radicalen in de dermis bevordert en de werking van fibroblasten verstoort, waardoor het bijdraagt aan fotoveroudering van de huid.
Wang H. e.a. Fotoveroudering: mechanismen en preventie. 2021.
→ Bekijk het onderzoek: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8597149/
Herhaalde blootstelling leidt tot een geleidelijke afname van het collageenreserve
Een in 2025 gepubliceerd overzicht bevestigt dat herhaalde blootstelling aan UV-straling leidt tot een geleidelijke afname van de hoeveelheid collageen in de huid. Dit verlies gaat gepaard met een afname van de stevigheid, een vermindering van de elasticiteit en een duidelijker zichtbare rimpelvorming.
Fotoveroudering en hermodellering van de extracellulaire matrix van de huid. 2025.
→ Bekijk het onderzoek: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12018068/
Uit het meest recente onderzoek blijkt dat MMP’s een centrale rol spelen
In een in 2024 gepubliceerd overzicht wordt benadrukt dat matrixmetalloproteïnasen (MMP’s) een sleutelrol spelen in de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor door UV-straling veroorzaakte huidveroudering en de afbraak van collageenvezels.
Matrixmetalloproteïnasen bij huidveroudering. 2024.
→ Bekijk het onderzoek: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11626319/
Ontdek onze collagenen SASHINAH®
Wilt u graag collageen in uw dagelijkse routine opnemen? Ontdek het assortiment van voedingssupplementen van SASHINAH®, ontwikkeld met ingrediënten die zorgvuldig zijn geselecteerd om te voldoen aan verschillende behoeften.
→ Ontdek onze collagenen SASHINAH®
Komt het collageen dat in de zomer verloren is gegaan vanzelf terug?
De aanmaak van collageen stopt nooit helemaal, maar neemt geleidelijk af naarmate we ouder worden en door herhaalde schadelijke invloeden. Een geschikte zonbescherming, een goede hydratatie, een evenwichtige voeding en voldoende vitamine C, dat bijdraagt aan de normale vorming van collageen, helpen de kwaliteit van de huid op lange termijn te behouden.
Is zonnebrandcrème voldoende om het collageen te beschermen?
Zonnebescherming is de eerste stap die je moet nemen, maar dat alleen is niet voldoende. Hitte, wind, zeezout en chloor kunnen de huid ook kwetsbaar maken. Een breedspectrumzonnebrandcrème, in combinatie met een goede hydratatie en het afspoelen na elke duik, helpt deze schadelijke invloeden te beperken.
Moet je in de zomer de zon helemaal vermijden?
Nee. Het doel is om op een verstandige manier in de zon te komen: kies bij voorkeur voor momenten waarop de zonnestraling minder intens is, gebruik geschikte zonbescherming en vermijd langdurige blootstelling zonder bescherming. Het gaat er niet om de zon te vermijden, maar om de juiste gewoontes aan te nemen.
Zijn collageensupplementen nuttig in de zomer?
Ze kunnen een aanvulling vormen op een evenwichtige voeding en een huidverzorgingsroutine. Formules waarin collageen wordt gecombineerd met vitamine C zijn bijzonder interessant, aangezien vitamine C bijdraagt aan de normale vorming van collageen, wat de normale werking van de huid waarborgt. Ze zijn echter geen vervanging voor de essentiële dagelijkse huidverzorgingsmaatregelen.
Beschermt een bruine huid tegen UVA-straling?
Nee. Een bruine teint is een natuurlijke afweerreactie van de huid tegen UV-straling, maar biedt onvoldoende bescherming. UVA-straling dringt nog steeds diep door en draagt bij aan fotoveroudering, zelfs als de huid bruin is.
Hoe lang duurt het voordat de effecten van een goede huidbescherming zichtbaar worden?
De voordelen van een regelmatige routine op het gebied van zonbescherming, hydratatie en een gezonde levensstijl worden geleidelijk zichtbaar, meestal in de loop van enkele weken. Regelmaat is belangrijker dan incidentele maatregelen om de kwaliteit van de huid op lange termijn te behouden.
De zomer is het seizoen waarin collageen het meest wordt blootgesteld aan schadelijke invloeden van buitenaf. UVA-straling, hitte, zout, chloor, wind en oxidatieve stress werken samen, vaak op onzichtbare wijze, en zorgen er geleidelijk voor dat de huid droger, minder stevig en minder elastisch wordt.
Het goede nieuws is dat deze effecten niet onvermijdelijk zijn. Een geschikte zonbescherming, voldoende hydratatie, een dieet dat rijk is aan antioxidanten en een voldoende inname van vitamine C dragen bij aan het duurzaam behoud van de kwaliteit van de huid.
Door uw huid de hele zomer door goed te verzorgen, beschermt u niet alleen uw bruine teint, maar helpt u ook uw collageenvoorraad op peil te houden en de gevolgen van fotoveroudering op de lange termijn te beperken.
Vindt u het interessant? Deel dit artikel
